Ва уз тониш билишлари ни, гумашталарини атрофига йигиб олиб, жамоа идораларини от бозорга айлантириб уйин кулги ишрат майшатдан бошка нарсани билмаяёт ган Хоким ва хоким баччаларни. Ва буларни нагорасига уйнаётган 1.2.3. секторнинг саводсиз амалдору амалдорчаларини танобини тортмасангиз, мамлакатда ватанга вазият жуда жиддий ва огир ахволда десам муболага деб уйламанг.

Узбекистонни захматкаш, жафокаш мехмон дуст халки узининг президентининг хар холда намунави иш олиб бораётганини хис этмокда сезишмокда. Инчунин сиз жанобий олийларини бахоли кудрат рахмату дуволарини арши аьлога йуналтирмокдалар. Бугунги тахликали замонда, бу Хоким хоким баччаларни килаётган иш юрутуви бизним миллий менталетимизга асло тугри келмаслигини барча халкингиз бирдек билиб олишди.

Халкингизни дарди хасрати сизгача етиб бормаяпди ёинким борса хам сиз пастдаги амалдорларингиз га уларни болопушларига ортикдан ортикча ишонч билдирмок дасиз! Натижада пастдагилар бу сизни виждонан адолатли ишончин гизни очикдан очик суйистеьмол килишмокда деб уйлаймиз. Чунким пастдагиларни, сизнинг халк ва мамлакат фаровонлиги учун кабул килаётган хар бир фармон ва буйрукларингизга карама карши иш юритишмокдалар! Бу хам есам барча халкингизга аёнлик бериб булди деб уйладик.

Айникса Сурхондарё Кашкадарё Самарканддек катта катта имкониятга эга салворли, колавер са бутун жахон танийдиган вилоятларнинг халкининг ахволи жуда ва ута огир деб айтаоламиз. Сурхондарё Кашкадарё Самарканд хокимларининг хурмача киликлари, яккахо кимлик диктатура киликларидан халк нихоятда чарчади. Бу учта вилоятга инсон хукукларини бузилиши, угирлик порахурлик, очофатлик кимузарлик кабилидаги уйинлар бардавомлиги билан тахликага куймокда халкни ватанни. Биламан тушанаман. Хурматли Президент жаноби олийлари. Бу мактубим учун дархол куч ишлатару, куч ишлатмас махкамаларигача исбот далил ёки сизни идорага чакиришяпди дейдиган каллоблар бехисоб топилади. Лекин мен хам аннои эмасман.

Майли шу жафокаш халким учун жоним курбон булсин. Аллохдан жон карзим бор холос. Биргина Сурхондарё вилояти хокими Тура Боболовни хурмача киликлари, халкни езиши, порахурлик угирликни авж олдиргани, ва бу холат дан хабар топиб жар солган журналист блогерларни, халк елчи оксаколларини уюштириб камашгача борди.

Тугрида турт сектор хам кулида ул деса улади тирил деса тирилади. Албатта мушук офтобга бекор чикмаганидек, бу секторлар хам шахсий манфаати борлигини яхши билишади. Тура Боболов агар олий маьлумотлигини калласини ишлатиб укиганда эди мени назаримда бу даражага обормасди. Арокхур майшатпараст, хаттоки мана шу пандемия огир кечаётган бир вактда, узининг 50. йиллик умри басирини нишонлаш учун Термез туманига тереториясига жойлашган «Марварид» Ишратхона санаториясига бутун вилоят амалдорчаларини йигиб катта катта совгаларни олиб тан тана билан утказди.

Барча йигинган муттахам порахур угри амалдорлар тонг отгунча Термез туманини бошларига кутариб шовкун сурон билан базми жамшед утказишди.Президентим гапирсак когоз етмас  калам дод деб йиглар. Лекин айни шу дамда Сурхондарёнинг жумард халки газаб отига миниб олишган. Тез муддатга Тура Боболов ва унинг гумашта угри ваччаларирини жазосини бермасангиз, халкни узи жазолашга тайёр туришибди. Хар бир нарсани поёни бор жаноб олий химмат адолатли Президентим. Сизга бу Турага ухшаган саводсиз майшатпараст ишратчи угри муттахам каллобни ким маслахат берганини хам хисобга олинг. Демак уша атрофингиздаги маслахатчи на балким сизни балким халкни ватанни мамлакатни душмани деб тасаввур этамиз.

Таҳрирсиз мактуб муаллифи Ҳамро бобо Сангинов

hamro_sangin@gmail.com

Тўғрисини айтганда, бизнинг курсдошларнинг кўпининг иши юришмади. Сабоқдошларимиз орасида менга ўхшаб “райшолк”да бир амаллаб кун кечираётганлари ҳам бор, сал-пал иши юришганлари ҳам. Лекин Тўқимачилик ва енгил саноат  институтида, боз устига институтнинг “Ипак технологияси” факультетида ўқиганимиздан афсусланмаймиз.

Ажойиб футбол командамиз, Тоҳир Баҳромович деган ипакдек мулойим деканимиз бор эди. Биз таҳсил олган 5-14 гуруҳларда жами 27 та бола бўлган. Уларнинг кўпчилиги ётоқхонада яшарди. Айримларигина ижара квартираларда, 2-3 нафар қиз тошкентлик бўлиб, улар уйидан қатнашган.

Юқорида айтганидай мамлакатимизнинг чекка туманларидан биридаги одмигина ипакчилик корхонасида ишлаб юрибман. Бировдан кам, бировдан ортиқ дегандай. Ҳозирча болалар кичкина, ташвишимиз катта эмас. Бироқ яқинда тасодифан интернет титкилаб ўтириб, ғайритабиий бир ҳолга гувоҳ бўлдим.

Бизнинг курсдошларимизнинг бири, яъни Тошкент Давлат Тўқимачилик ва енгил саноат  институти “Ипак технологияси” факультетининг Бахтиёр Жўраев деган талабаси Хитой билан қўшма корхона ташкил қилибди. У кишининг ишлари беш, “Ташаббус-2017” республика кўрик танловининг ғолиби ҳам экан. Президентимизнинг қўлидан “Дўстлик” ордени ҳам олибди.

Фахрланиб кетдим. Бухородаги “Bukhara brilliant silk” корхонаси раҳбари экан. Мен ўқиган Тошкент Давлат Тўқимачилик ва енгил саноат  институти “Ипак технологияси” факультетида таҳсил олган экан. Суриштирсам, айнан “группадошим” чиқиб қолса бўладими? Виниткага, эски расмлар йиғилган альбомга қарадим, йўқ. Эслай-эслай эсим кетди. Чунки бу кишимни нафақат мен, балки бошқа группадошларим ҳам кўрмаган эдик-да.

Курсдошим Латиф айтиб қолди: “Бу брат диплом ҳимоясига келганди, Бухородан сочи сийрак одам. Биз аввалига ўқитувчи бўлса керак, ёши катта экан дегандик эсингда бўлса…” Барибир эслай олмадим. Тадбиркор экан, ўша пайтда ҳам дипломини тадбиркорлик йўли билан олгандир-да. Ҳай, майли, буёни ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг иши.

Мени қизиқтиргани президентимиз кунда кунора ойнаи жаҳондан нега ислоҳотларнинг кетмаётганини айтиб, сабабни кадрлардан қидиради. Ва ниҳоят, тўғри ечим, кадрларнинг ҳатто дипломи сохта бўлса улардан нима кутасиз? А, лаббай!

Ҳазрат Довқораев

dovqaraev@gmail.com

Ваҳоланки, биз фермерлар Ўзбекистон Республикаси Давлат Божхона қўмитасининг Фарғона вилояти бўйича бошқармаси «Vodiy» TIF божхона постининг қарздорликни тугатиш бўйича 07.09.2020 йил кунги № 01-30009/191-сонли огоҳлантириш хатлари, шунингдек, 22.10.2020 йил куни эса, Ўзбекистон Республикаси Давлат Солиқ Қўмитаси Фарғона вилояти Давлат Солиқ бошқармасининг 18/2-06353-сонли «Ташқи савдо операциялари бўйича муддати ўтган дебитор қарздорликни бартараф этиш ёки жаримани ихтиёрий равишда тўлаб бериш тўғрисидаги талабнома»лари келиб туша бошлаган кундан бошлаб бу муаммони ижобий ҳал этиш учун бир қанча давлат органларига, қолаверса, Ўзбекистон Республикаси Президентининг виртуал қабулхонасига ҳам мурожаат қилдик. Бизнинг барча мурожаатларимиз охир оқибат Фарғона вилоят прокуратураси орқали Қува туман прокуратураси воситачилигида Қува туман ИИБ Тергов бўлинмасига кўриб чиқиш учун юборилган. Бироқ Қува туман Тергов бўлинмаси ҳозиргача бу жиноий иш бўйича жиддий суриштирув-тергов ишларини олиб бормаётганлиги бугун кундек маълум бўлмоқда.

Сабаби эса қуйидагича, қарздор фермер хўжаликлари раҳбарияти бу воқеаларнинг таг замирига етиб, унга қонуний асос топиш мақсадида бир қанча давлат идораларига оғзаки-ёзма шаклда мурожаат қиладилар. Масалан, улар, гоҳ Қува туман ҳокимлиги, гоҳ прокуратура, гоҳ Халқ қабулхоналарига мурожаат қилиб сарсан-саргардон бўлиб юрганларида вақт ўтиб кетиши оқибатида уларни жавобгар сифатида даъвогар томон ҳисобланмиш Фарғона вилоят Солиқ бошқармаси 02.12.2020 йил куни Фарғона туманлараро Иқтисодий судига чақиради. Натижада бу каби адолатсизликдан норози бўлган фермерлар Ўзбекистон Республикаси президентининг виртуал қабулхонасига мурожаат қилиш билан мазкур масалада тергов ҳаракатлари бошланганлигини важ қилишган ҳолда ўша кунги олдинги суд муҳокамасини тўхтатишга эришадилар ҳамда суд жараёни 17.12.2020 йил кунга кўчирилади.

Энди бевосита шу воқеалар ривожига ўтиладиган бўлса, мазкур иш амалга оширилишидан олдин Қува туман ҳокимлигидаги масъуллар Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Экспорт-импорт операциялари бўйича валюта назоратини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 20.04.1994 йилдаги ПФ-837-сонли фармони билан тумандаги «Экспорт-импорт операциялари бўйича валюта назоратини йўлга қўйиш»ни мақсад қилиб олиб 2019 йилнинг баҳоридан бошлаб ҳудуддаги 600та боғбон-фермер хўжаликлардан ўз маҳсулотларини ҳеч бир тайёргарликсиз хорижга экспорт қилишга ундаганлар.

Яна юқоридаги мавзуга қайтилса, экспорт салоҳияти тўғрисидаги фармон билан 1994 йилдан буён Қува туманидаги ҳеч бир боғбон-фермер амалда таниш бўлмаганлиги ҳамда бу каби имтиёздан бирор марта ҳам фойдаланиб кўрилмаганлиги сабабли 87та фермер ҳокимиятдаги масъулларга: -Бизда ҳозирча экспорт қиладиган стандарт маҳсулотларимиз йўқ, деб ўйлаймиз. Шу сабаб биз ҳали ўзимнинг тажрибамиздан бирор марта ҳам ўтмаган бу ишга қўл уриб таваккалчилик қила олмаймиз. Мабодо, эртага хориж бозорида, маҳсулотимиз талаб даражасида бўлмай, сота олмай қолсак, унда бизнинг маҳсулотимизга сарфлаган шунча харажатни ким қоплаб беради, деган жавобни берадилар. Натижада, ҳокимликдаги масъул шахслар: -Сизлар қўрқсангиз, унда бу ишни бизга қўйиб беринглар. Лекин бир шарти билан, яъни сизлар ўз штамп-муҳрларингизни бизга топширасизлар. Биз улардан фойдаланиб сизларнинг номингиздан четга экспортга меваларни чиқарамиз ҳамда давлат талаб қилаётган режани амалга оширамиз, деб фермерларни мазкур жиноий ишга ҳам шерик қилишмоқчи бўлаганлар. Шунда боғбон-фермерлар уларнинг бу қинғир шартларига ўз эътирозларини билдириб, штамп-муҳрларини ўзга одам қўлига топширишдан бош тортадилар. Аслида ҳам қоида шу, қонун бўйича бирорта шахс хусусий тадбиркорнинг штамп-муҳридан унинг розилиги ва рухсатисиз фойдаланиши мумкин эмас: 228-модда. Ҳужжатлар, штамплар, муҳрлар, бланкалар тайёрлаш, уларни қалбакилаштириш, сотиш ёки улардан фойдаланиш. (Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси).

Бироқ масъуллар фермерлардан штамп-муҳрни олиб қўйиш мақсадида уларни ҳокимиятга ёлғиз-ёлғиз ўз идорасига чақириб: -Ҳокимият сизларга нимани буюрса, бажаришингиз лозим. Акс ҳолда, боғингизга комиссия юбориб, айб топамиз ва ерларингизни заҳирага олиб қўямиз, деб ошкора босим ўтказиш йўлига ўтдилар. Фермерлар шунда ҳам уларга айтган талабларини бажармагандан сўнг, энди ҳокимият вакиллари бизга: -Ҳаммаси яхши бўлади. Ҳеч бир қўрқишга хожат йўқ. Аксинча, сизлар шу билан экспорт машмашасидан қутиласизлар. Биз эса, давлат олдимизга қўйган буюртмани бажардик деб бир муаммодан қутиламиз, деган алдовдан фойдаланганлар. Натижада фермерлар еридан маҳрум бўлиб қолиш хавфидан чўчиб ўз муҳрлари ва СТИР (ИНН) рақамини ҳокимлик вакилларига, яъни ноилож ўзга шахс қўлига топширишга мажбур бўладилар. Шунингдек, ҳокимлик вакиллари фермер хўжалик раҳбарларидан сир сақланиши буюрилган электрон калитларини ҳам уларга топширишни талаб қилганлар. Лекин улар бу талабни бажаришдан бош тортганлар. Шундай бўлсада, электрон калитлар ҳокимлик вакиллари томонидан эгаларининг рухсатисиз очилиб, улардан ғайриқонуний тарзда истеъфода этилган: 53-модда. Бозор мунособатларини ривожлантиришга қаратилган Ўзбекистон иқтисодиётининг негизини хилма-хил шакллардаги мулк ташкил этади. Давлат истеъмолчиларнинг ҳуқуқ  устунлигини ҳисобга олиб, иқтисодий фаолият, тадбиркорлик ва меҳнат қилиш эркинлигини, барча мулк шаклларининг тенг ҳуқуқлилигини ва ҳуқуқий жиҳатдан баб-баробар муҳофаза этилишини кафолатлайди.

Хусусий мулк бошқа мулк шакллари каби дахлсиз ва давлат ҳимоясидадир. Мулкдор фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибдагина мулкидан маҳрум этилиши мумкин. (Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси).

Ноқонуний йўл билан тадбиркорларнинг асосий қуролини қўлга киритган Қува туман ҳокимияти вакиллари фермерларга давлат томонидан яратиб берилаётган имкониятларни чиппакка чиқариб, президент юргузаётган сиёсатга тўлиқ қарши борган ҳолда муҳрларни ўроқда йўқ, машоқда йўқ, қаёқдаги бир гуруҳ олиб-сотарларга: -Мана сизларга фермерларнинг муҳрлари, улар буни ўзлари рози бўлиб берди. Хоҳлаганча мева-сабзавот ва кўчатларни давлат божхонасидан ўтказиб сотаверинглар, деб хотамтойлик қилиб бериб юборганлар. Албатта, уларнинг хотамтойлиги бекорга бўлмаганлиги, аксинча, «сиздан угина, биздан бугина» қабилида ўтганлиги кўпроқ ҳақиқатга яқинроқ бўлса керак.

Худди шундай жавобгар фермерлардан бири бўлмиш «ФарМухтасарДунё» ф/х раҳбари Қ.Хошимов (+998901627142) Фарғона туманлараро суди залида жумладан шундай маълумотларни судья ва бошқа суд иштирокчиларига тақдим этди: -Мен ўз муҳримни орадан бир ҳафтача ўтгач сўраб-суриштириб охири Олтиариқ туманидаги битта ҳожи акада эканлигини  билдим. Ҳозирги кунда туман фермерлар кенгашининг раиси вазифасида ишлаётган Аблазхон деган шахс ўша кимсадан муҳримни олиб келиб берди. Энг ачинарлиси шуки, ҳалиги ҳожи ака менинг номимдан аслида менда йўқ мева-чева ҳамда катта миқдордаги интенсив олма кўчатларини Қирғизистонга божхона орқали олиб ўтиб сотиб юборган. Мен ундан: -Менинг муҳримни сизга ким берди, десам: -Уни менга Қува тумани ҳокимлигида ишлайдиган Аблазхон ва Аъзамжон деган шахслар берди, деб жавоб берди.

Ҳақиқатдан ҳам жавобгар фермерлар қўлига «Vodiy» TIF божхона постидан келиб тушган расмий ҳужжатларда тонна-тонна ўзлари етиштирмайдиган мева-сабзавотлар қайд этилганлигини гувоҳи бўлганлар.

Шунингдек, 17.12.2020 йил кунги суд мажлисида судья Д.С.Акрамованинг қўлига яна бир муҳим ҳужжат келиб тушди. Унда Қува тумани ҳокимлигидаги мутасаддилар туман ҳокимининг 24.01.2019 йил кунги қарори билан «Оқ Қўрғон Мадад Тулпори» ММТП ҳудудидаги пахта-ғаллачиликка ихтисослашган «Хурсаной» фермер хўжалиги фаолияти тўхтатилганлигига қарамай мазкур собиқ фермер хўжалик номидан ҳам мева-сабзавотлар қалбаки ҳужжатлар асосида «Vodiy»ТИФ божхона пости орқали ўтказиб юборилган. Ҳолбуки, «Хурсаной» фермер хўжалиги фаолияти 24.01.2020 йил куни тўхтатилган. Унинг номидан эса, ноқонуний товар чет элга 26.12.2019 йил куни давлат божхонасидан бемалол ўтиб кетяпти. Ҳолбуки, фермер хўжаликнинг тугатилиши тўғрисидаги ҳоким қарори билан божхона қайдномасидаги сана ўртасидаги фарқ деярли бир йил. Демак, мазкур жиноятда божхоначиларнинг ҳам етарлича «ҳиссаси» борга ўхшайди: 241-модда. Жиноят ҳақида хабар бермаслик ёки уни яшириш. (Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси).

Кўриниб турибдики, «Хурсаной» ф/х тугатилгандан кейин ҳам унга тегишли муҳр, ИНН ва ҳакозо ҳужжатлар қонун бўйича утилизация қилинмасдан, аксинча, уларни яширишиб, пировард натижа эса, кейинчалик бу нарсалар кимларнингдир ғаразли ниятларини амалга оширишлари учун жиноят қуролига айланганлигининг яққол далил-исботи ҳисобланади: 227-модда. Ҳужжатлар, штамплар, муҳрлар, бланкаларни, автомототранспорт воситаларининг ва улар тиркамаларининг (ярим тиркамаларининг) давлат рақам белгиларини эгаллаш, нобуд қилиш, уларга шикаст етказиш ёки уларни яшириш. (Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексидан).

2019 йил тугаб 2020 йил январь ойида Қува тумани ҳокимлиги боғбон-фермер хўжаликларини махсус селектор йиғилишига чақиради. Ўша кунги мажлисда туман ҳокими Р.Қурбонов ўз қўли остидаги ходимларига «Экспорт-импорт операциялари бўйича валюта назоратини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 20.04.1994 йилдаги ПФ-837-сонли фармони билан боғлиқ тумандаги «Экспорт-импорт операциялари бўйича валюта назоратини йўлга қўйиш»да ҳосил бўлган божхона ва фермер хўжаликлари ўртасидаги қарздорлик муаммосини яхшиликча бартараф қилишликни талаб қилган. Ана шундагина биринчи марта фермерлар ўзларини емаган сомсага пул тўлашлари керакликларини англаб етадилар ва залда норозилик бошланади. Туман ҳокими Р.Қурбонов вазиятни бундай тус олишини кутмаган шекилли, у тезда йиғилишни тарк этади. Фермерлар билан энди яккама якка қолган ҳокимликдаги шу ишга дахлдор масъуллар тадбиркорларга божхона солиғини тўлаб қўйиш учун ҳар бир боғбонга 100АҚШ доллари миқдорида бўлган маблағни талаб қила бошлаганлар. Ўшандан кейин баъзи бир фермер хўжаликлари масъуллар талаб қилган бу ноқонуний пулни уларга етказиб бериб «оч қорним, тинч қулоғим» қабилида иш тутиб мазкур қарздорликдан қутилишган. Бироқ аксарият фермерлар бу каби ғайриқонуний тўловдан бош тортганлар. Худди шу воқеа мазмуни Қува туман фермер хўжаликлари кенгашидан бўлган «Наврўз» МФЙ ҳудудига бириктирилган масъул шахс Шерқўзи Джураевнинг тилхатида ўз исботини топган.

Қисқаси, жавобгар фермер хўжаликлари раҳбарлари айни шу масалада судгача бўлган даврда юқорида айтиб ўтилганидек тумандаги бир қанча давлат органларига амалий ёрдам сўраб мурожаат қилганлар. Бироқ улар ўз ваколатлари доирасида уларга ёрдам бермаганлар. Шундан кейин фермерлар Фарғона вилоят Қува туман Давлат Хавфсизлик Хизмати бўлимига 05.11.2020 йил куни, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг виртуал қабулхонасига 11. 11. 2020 йил куни ариза билан мурожаат қиладилар.

Уларнинг мурожаатлари асосида Фарғона вилоят Давлат Хавфсизлик Хизмати бошқармаси 07.11.2020 йил куни мазкур бошқарма бошлиғи полковник Д.Анарқуловнинг № Я-21 сонли билдиришномасида бу ишни қонуний кўриб чиқиш учун Фарғона вилоят прокуратурасига юборилганлиги маълум қилинган.

Шундан сўнг Фарғона вилоят прокуратураси бу ишни ўз ваколати доирасида кўриб чиқиш вазифасини Қува туман ИИБга юклади. Натижада Қува туман ИИБнинг суриштирув бўлимидан Усмонов Алишер деган терговчи (+998911294893) мурожаатчиларни 14.11.2020 йил кунга ИИБга чақириб иш бўйича фермерлардан дастлабки терговолди кўрсатмаларни тушунтириш хати шаклида олади. Орадан уч кун ўтиб терговчи Усмонов Алишер уларга мазкур иш бўйича жиноят иши қўзғатилганлигини СМС ҳамда ўз телефон рақами (+998911294893) орқали маълум ҳам қилади.

Хуллас, жавобгар фермерлар ўз аризаларида судья Д.С.Акрамовадан юқоридаги важларни ҳисобга олган ҳолда ҳамда Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексининг 9-боб. Иш юритишни тўхтатиб туриш, 101-модда. Суднинг иш юритишни тўхтатиб туриш мажбуриятига асосланиб биз 02.11.2020 йил кунга белгиланган мазкур суд муҳокамасини тергов ва у билан боғлиқ жиноят суди мазкур иш юзасидан ўзининг адолатли ҳукмини ўқигунгача бўлган давр доирасида Фарғона туманлараро Иқтисодий суди жараёнларини тўхтатиб туришлигини сўрайдилар: -Суд қуйидаги ҳолларда иш юритишни тўхтатиб туриши шарт: 1) мазкур ишни Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди, фуқаролик ишлари бўйича суд, жиноят ишлари бўйича суд, маъмурий суд ёки иқтисодий суд томонидан кўрилаётган бошқа иш ёки масала юзасидан, шунингдек тергов ҳаракатлари олиб борилаётган иш юзасидан қарор қабул қилингунига қадар кўриш мумкин бўлмаганда; (Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси).

Улар ўз аризаларидан бир нусха ўша куни Фарғона вилоят прокуратурасига ҳам топширадилар. Чунончи, фермерлар ҳар эҳтимолга қарши суд олдидан айбдорларга нисбатан жиноий иш қўзғатилиб ҳозирда тергов ҳаракатлари олиб борилаётганлигини тасдиқловчи ҳужжат олишни ўзларига лозим деб билиб бу борада туман ИИБ терговчиси А. Усмоновга ҳам мурожаат қилинади. Шунда терговчи А. Усмонов айни шу иш бўйича тергов ҳаракатлари олиб борилаётганлигини тасдиқловчи ҳамда Фарғона вилоят прокуратураси адлия катта маслаҳатчиси У.Б.Қосимовнинг 2020 йил февраль ойида имзолаб Қува туман департаментига  айбдорларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 228-моддаси 2-қисми «б» банди ва 3-қисми билан жиноят иши қўзғатилганлигини исботловчи расмий ҳужжатни тақдим этади.

02.12.2020 йил кун жавобгар ҳисобланган фермер хўжаликлари раҳбарлари Фарғона туманлараро Иқтисодий судига бориб, улар судья Д.С.Акрамовага бир ҳафта олдин 27.11.2020 йил куни мазкур судни қонуний асосларга биноан вақтинчалик тўхтатиб туришлигини сўраб ёзган аризалари борлигини яна бир карра эслатиб ўтишиб, судьяга унинг нусхасини яна суд залида ҳам тақдим қиладилар. Шундан сўнг судья Д.С.Акрамова уларнинг бу мурожаатини ўқиб чиқиб маълумотларни текшириб кўриб унга ҳуқуқий баҳо берилиши учун ўша кунги суд мажлисини 17.12.2020 йил кунга кўчирганлигини маълум қилган.

Шундан сўнг жавобгар фермерлар 07.12.2020 йил куни ҳар эҳтимолга қарши Қува туман ИИБ терговчиси А.Усмоновга қўнғироқ қилиб (+998911294893) ундан уларга терговчининг ўзи тақдим этган Фарғона вилоят прокуратураси адлия катта маслаҳатчиси У.Б.Қосимов томонидан 2020 йил февраль ойида ўз имзоси билан тасдиқлаб Қува туман департаментига юборган қарори асосида очилган жиноий иш ҳақиқатдан ҳам тўғри ё нотўғри эканлигини ҳамда ўша қарор айнан уларга ҳам тегишли ёки тегишли эмаслигига такрор аниқлик киритганлар. Терговчи А. Усмонов ўшанда фермерларнинг саволига: -Сизларнинг аризангиз ҳам шу жиноят иши доирасида кўриб чиқилмоқда. Менга бир аёл судья Иқтисодий суддан қўнғироқ қилди. Мен унга ҳақиқатдан ҳам мазкур масалада жиноий иш қўзғатилиб тергов ҳаракатлари олиб борилаётганлигини айтдим. Шунингдек, мен судьяга бу иш билан ҳозир бошқа терговчи шуғулланаётганлигини маълум қилиб, судьяга ўша терговчининг телефон рақамини ҳам бердим, деб жавоб беради. (ўша кунги тергвчи билан бўлган суҳбатнинг телефон аудио-ёзуви сақланган). Терговчининг бу жавобидан фермерларнинг кўнгли бир оз таскин топиб 17.12.2020 йил кунги бўлиб ўтадиган судга тайёргарлик кўра бошлайдилар.

Бундан ташқари мазкур жиноят иши бўйича тергов ҳаракатлари олиб борилаётганлигини тасдиқловчи-далил терговчи А. Усмонов томонидан фермерларнинг бирига ўз телефон рақамидан (+998911294893) бир ой олдин, яъни 2020 йил 17 ноябрь куни СМС йўллаб қуйидаги хабарномани ҳам юборган экан: -Ака, телефон қилиб юборинг. Кемей қўйуврилар жиноят иши қўзғатилибди. (Иловага қаранг).

Бироқ 17.12.2020 йил куни жавобгарларга Фарғона туманлараро судининг судьяси Д.С.Акрамова суд жараёнида мазкур жиноий иш бўйича Қува туман ИИБ терговчиси билан боғланганлигини, афсуски, судья бу борада тергов ҳаракатлари анча олдин, яъни жорий йилнинг 15 сентябрида бутунлай тўхтатилганлигини маълум қилганлигини айтади. Судьянинг бу гапидан кейин фермерлар ўзларини оқлаш учун ундан ўзларини ҳақ эканликларини исботлашлари учун судда танаффус қилиб туришлигини илтимос қилишади. Илтимос қондирилиб, уларга бир ҳафта муддат 24.12.2020 йил кунгача вақт берилади.

Жумладан, судья Д.С.Акрамова аризадаги важлар билан танишиб чиқиб вазият ўта жиддий эканлигини тушуниб етган. Бироқ судья, мабодо фермерлар ўша кунгача тўпланган материаллар асосида гумонланувчиларга нисбатан жиноий иш қўзғатилганлигини ҳамда мазкур масалада тергов ишлари кетаётганлигини тасдиқловчи расмий ҳужжатни судга тақдим этолмасалар, демак, жавобгар томонга муқаррар Иқтисодий суд ажрими чиқарилади, деб огоҳлантирган. Натижада жавобгар фермерлар 18.12.2020 йил куни ўз аризалари билан Қува туман прокуратурасига мурожаат қилишади. Худди ўша куннинг ўзида прокуратура уларнинг аризаларини Қува туман ИИБ қошидаги Тергов бўлинмаси бошлиғи майор Ф.Эргашевга холисона кўриб чиқиб мурожаат муаллифига жавобни бериш масъулиятини юклайди.

Афсуски, биз тадбиркорлар мазкур тергов натижаларини ҳануз олмадик. Натижада 24.12.2020 йил кунги Фарғона туманлараро судида бизга нисбатан суднинг юқоридаги ачинарли ажрими эълон қилинди. Унга кўра, биз 10 (ўн) кун муддат ичида то 2021 йилнинг 05 январь санасигача даъвогар томон Ўзбекистон Республикаси Давлат Солиқ Қўмитаси Фарғона вилояти Давлат Солиқ бошқармаси талаб қилаётган маблағни тўлай олмасак, фермер хўжаликларнинг ҳисоб рақамлари блокланиб, уларга инкасса жорий этилиши ҳамда 90 (тўқсон кун) давомида эса, ўз қарзларимизни узмасак, уларни ундириш энди шахсий мол-мулкимизга қаратилиши билан билан огоҳлантирилдик.

Энди бизда бир ўринли савол туғилади: -Биз нега шу аҳволга тушдик? Бу саволга жавоб беришда юқорида бўлиб ўтган барча воқеалар занжирини бир таҳлил қилиб кўрилса, улардан қуйидагича танқидий хулоса чиқиб келяпти:

Биринчидан, нега шунча вақт Қува туман ИИБ терговчилари тадбиркорларни алдаб келди? Ҳолбуки, терговчиларнинг бу каби чалғитиш усули бугун жавобгар томон ҳисобланмиш фермерларга анча қимматга тушгани аниқ бўлди.

Иккинчидан, ИИБ терговчиси А.Усмонов жорий йилнинг 15 сентябрида тугатилган ишни дастак қилиб расмий маълумот сифатида жавобгарларга тақдим этган. Бироқ унга қўнғироқ қилган судьяга эса, тергов ишлари бошқа терговчига ўтказилганлиги ҳақида маълумотни бериб, бу хабарни негадир фермерларга беришни хоҳламаган. Ҳолбуки, терговчи судьяни бу ҳақда жавобгарлар мурожаат қилмасдан бир-икки кун аввал таништирганини ўзи тасдиқлаб турибди. Унда нега терговчи А.Усмонов тергов ҳаракатлари бошқа терговчига ўтганлиги муносабати билан жавобгарликни ўз бўйнидан соқит қилиб қўймади? Демак, бу вазият ҳам ҳар қандай одамда шубҳа уйғотмасдан қолмайди.

Хулоса шуки, Қува туман ИИБ ходимларига фуқаронинг тақдири, ҳаёти ва соғлигининг сариқ чақачалик қиймати йўқ экан. Демак, улар хоҳласалар, жиноятни яшириб, хоҳламасалар уни очиб кўришга ваколатли ташкилот бўлиб қолибди.

Учинчидан, фермерларнинг кўрсатма ҳамда далиллари асосида гумондорларга нисбатан бемалол жиноий иш қўзғатиш мумкин эди. Бироқ Қува туман ИИБ терговчиси А.Усмонов фермерларни сўроқ қилиш ўрнига улардан бор-йўғи тушунтириш хати олиш билангина кифояланган.

Тўртинчидан, суд залида иштирок этган барча жавобгарлар бир овоздан уларни шу ҳолатга тушишларига юқорида зикр этилган ҳокимият мутасаддилари эканликлари маълум қилинди. Шундан келиб чиқиб, ИИБ терговчилари гувоҳлардан керакли кўрсатмаларни олгач, ўша масъулларни бирма бир сўроққа тортишлари ҳамда уларни бир бирлари билан юзлаштиришлари қийин иш эмас эди. Негадир адлия органи ўз ваколатига кирувчи бу хизмат вазифасини ҳам мукаммал адо этмаган.

Бешинчидан, тергов ҳаракатлари мукаммал олиб борилганда эди, Қува туман фермер хўжаликлари кенгашидан бўлган «Наврўз» МФЙ ҳудудига бириктирилган масъул шахс Шерқўзи Джураевнинг тилхати ҳам суд-экспертиза текширувидан ўтказилиб бу борада фермерларнинг гувоҳликлари яна бир карра ўз исботини топарди.

Олтинчидан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Экспорт-импорт операциялари бўйича валюта назоратини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 20.04.1994 йилдаги ПФ-837-сонли фармони билан тумандаги «Экспорт-импорт операциялари бўйича валюта назоратини йўлга қўйиш»ни нега Қува туман ҳокимлиги ўз ҳудудидаги 600дан ортиқ фермерлик субъектларига тенг тарғиб қилмай, улардан фақат 87тасидангина буни талаб қилди?-деган савол туғилиши табиий.

Юқорида тилга олинганидек, туман ҳудудидаги ерлар ўз таркиби жиҳатдан серҳосил, унумдор ва ориқ ер категорияларига бўлинади. Лекин ҳокимликдаги масъуллар негадир чет элга экспорт қилиш учун серҳосил ва унумдор ерларга эгалик қилиб келаётган фермерларнинг мева-савзавотларини эмас, аксинча ориқ ерда сифатсиз ҳосил олиши эҳтимоли кучли бўлган хўжаликлардан бу операцияларни амалга оширишни кўзлаганлар. Тумандаги бу ҳолат ҳам ўта шубҳали ҳисобланади.

Еттинчидан, жиноят содир этилаётганлигини нега «Vodiy» TIF божхона пости ходимлари сезмадилар? Сезган бўлсалар унда нега бу жиноят ҳақида тегишли органларга хабар берилмади: 241-модда. Жиноят ҳақида хабар бермаслик ёки уни яшириш. (Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси).

Саккизинчидан, жавобгар сифатида судда иштирок этаётган фермерлар бу савдо-сотиқ операциясини амалга оширмаган бўлсалар, унда кимлардир мазкур ишдан катта фойда кўриб, ўзларининг ушбу жиноий фаолиятидан олинган даромадларини эса легаллаштирганлар. Тергов ҳаракатлари пайсалга солинганлиги боис улар ўз қилмишлари учун амалдаги қонун олдида жавоб беришдан осонгина қутилиб қолмоқдалар : 243-модда. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш. (Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси).

Тўққизинчидан, «Наврўз» ММТП ҳудуди бўйича масъул бўлган Джураев Шерқўзи, Қува туман экспорт бўлими бошлиғи Раҳимов Ҳолмуҳаммад  ва фермерлар кенгаши бухгалтерия бўлими бошлиғи Раҳимов Умиджон ва фермерлар кенгашининг ўша пайтдаги раиси (ҳозирда шу кенгаш раиси ўринбосари) бўлмиш Усмонов Ҳомиджон суд жараёнида асосий гумондорлар сифатида тилга олинди. Лекин ҳозиргача улар терговолди ҳаракатларига жалб қилинмаган.

Зеро, мазкур ишларда қандайдир жиноий гуруҳларнинг коррупцион қўли борга ўхшайди. Коррупция эса, Ўзбекистон Республикасининг порлоқ келажагига қарши турган энг катта ижтимоий-иқтисодий жиноятлардан бири ҳисобланади. Агар мазкур жиноят очилмай бугун жавобгар саналётган фермерларнинг бегуноҳлиги одил суд олдида тасдиқланмас экан, унда Қува туманида ривожланиш бўлмайди.

Мана шуларни ҳисобга олган ҳолда биз сиздан жавобгарларнинг 18.12.2020 йил куни Қува туман прокуратурасига қилган аризаси асосида туман ИИБ Тергов бўлинмасининг иш юзасидан олиб бораётган терговга қадар текшириш ҳаракатлари натижаларини тезлаштириб асосий гумондорларга нисбатан жиноий иш қўзғаб бу ҳақда бизга расмий ҳужжат қўлимизга тегишида ёрдам сўраймиз. Зеро, бизда ҳозир апелляция беришимиз учун бор-йўғи 10 (ўн) кун муддат бор. Чунки бу борада жиноий иш қўзғатиллганлиги тўғрисидаги расмий ҳужжат билангина биз апелляция даъвосини қила оламиз, холос. Акс ҳолда, апелляция бериш учун бизда асос йўқ бўлиб қолади.

Бир гуруҳ фермерлар

Эътибор беринг, Сурхондарё вилояти прокурори Садриддин Турдиевнинг айтишича, прокурор назорати ҳужжатларини қўллаш орқали 22 мингдан ортиқ фуқаролар, шу жумладан, 6 мингдан ортиқ юридик шахсларнинг бузилган ҳуқуқлари тикланган.

Прокурор протестлари асосида 1000 дан ортиқ  ноқонуний ҳужжатлар бекор қилинган, 1500 га яқини қонун талабларига мувофиқлаштирилган, етказилган 15 млрд. сўмлик зарарни ундириш бўйича судларга 985 та аризалар киритилган.

Ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш мақсадида 2700 нафар шахс огоҳлантирилиб, 2100 нафари интизомий ва маъмурий жавобгарликка тортилган, текширувлар ва жиноят ишлари тергови жараёнида 25,5 миллиард сўмлик зарар ундирилган. 6200 нафардан ортиқ фуқаролар ва юридик шахсларнинг мурожаатлари қаноатлантирилган.

Иш ҳақи, пенсия ва нафақаларнинг ўз вақтида тўлаб берилишига қаратилган тадбирлар натижасида 4 мингдан ортиқ пенсионер ва ижтимоий ҳимояга муҳтож бошқа фуқароларнинг ҳуқуқлари тикланган.

Муҳтарам прокуроримиз халқ вакилларига ҳисоб бераркан, ўзи билиб-билмай вилоятдаги асл манзарани тасвирлаб берган. Мамлакатимиздаги энг кичик вилоятлардан бирида 1000 дан ортиқ ҳужжатлар бекор қилинган бўлса, демак, бу вилоятда аҳвол ўта оғир.

Ўтган йили пахта режасини қўшиб ёзиш фактлари ошкор бўлган, прокуратура кўплаб амалдорларга нисбатан иш қўзғатганди. Агар вилоят пахта режасига вилоят ҳокими жавобгар бўлса, мазкур вилоятнинг тўраси Тўра Боболов сувдан қандай қуруқ чиқди экан?

Ҳамма гап шунда. Катта-ю кичик амалдорларнинг минглаб қарор ва фармойишлари бекор қилинади. Минглаб амалдорларга турли даражада ишлар қўзғатилади, аммо доимгидек Тўра Абдиевич дахлсиз қолаверади.

Кечирасиз, Сизда савол туғилмадими? Нега ҳеч ким вилоятнинг мутлақ ҳокимга тек демайди? Унинг нега биров мушугини пишт демайди? Вилоятда одамлар электр, газ йўқлигидан ғалаён кўтаради. Ижтимоий, иқдисодий вазият таранглашиб, воҳа “порохли бочка”га айланади-ю, бунга ҳоким изоҳ бермайди?

Ана шу саволлар билан сурхонликлардан бирига мурожаат қилдим. “Билмайсизми, Тўра Абдиевичнинг таянчи, ҳамюрти Президент Администрациясида, улар ҳатто бир хил кўзойнак тақишади…” деб қолди маъноли қилиб. Ишонгим келмади, аммо ноилож эдим. Прокурор беармон сайраб ётган рақамлар миямни пармалаб борарди.

Минглаб ноқонуний қарорлар бекор қилинмоқда. Қўшиб ёзиш, давлат мулкини ўмариш авжига минган. Фермерларнинг оҳи зори Парламент шифтидаги бўёқларни кўчириб юборди. Идоралараро комиссия армияси Қизириққа ташланган. Коррупция гуллаб-яшнаб ётибди. Аммо “порохли бочка” устида чордона қуриб ўтирган Тўра Абдиевич мутлақ дахлсиз!..

Адҳам Ашурматов

Термиз шаҳри

Натижада Х. Камбарова асоссиз узгани мулкига эгалик килиш максадида жиянига тегишли ерни меники деб  у ерга экилган  теракларни талон-тарож этиб уз эхтиёжи учун сотиб пуллаган.Бу буйича ариза берилди аммо анча кунгача хабар булмаган.

Экилган теракларни кесиш учун одам билан борган Ю Жураевани ва кесиш учун борган фукарога дук-пуписалар килиб хакорат ва тухматлар килинган бу холат буйича ариза берилгандан сунг участка нозири келган ва дастлабки аризани билмаслигини айтиб бу иш буйича шугулланишини билдирган тушунтириш хатларини олди аммо лекин участка нозири ишламаганми уз ерига экилган теракни сотилмай колган кисмини кестирган куни яна хакорати ва тухмати билан участка нозирини олдида огизга олиб,когозга ёзиб булмайдиган тухматларни Ю Жураевага ва оиласига асоссиз,исботсиз тухматлар килди.

Узига тегишли булмаган ерни 7 йилдан бери меники деб,хеч кандай хужжатни  суралганда хужжат курсатолмади ,теракларни кесиб сотганини тан олиб бир неча баробар камайтириб 4миллионга сотганини тан олишга мажбур булди.  хакорат асоссиз тухматларига жавоб бераман деб курсатмаларини тасдиклаб имзолади.Х Камбарова асоссиз жиянини ерини талашгани етмагандай кариндош ва кушни булган Мамажонова Ойдин ,Мамажонов Мирабдуллалар билан хам неча йилдан бери ер жой талашиб келади ундан ташкари умум мулки булган арик сув йулини беркитиб кадастир килиб олганини билдириб кушнисига моддий зиён етказиб келади бу масалаларни МФЙни,УЧАСТКА НОЗИРИ иштрокида хам хал этилмаган экан .

Х Камбаровага кадастр хужжатларини ким килиб берган саволи урганувчиларни эьтиборини тортмапти негадир.  Бу хотин узиники булмаган ер жойларни хужжати менда деб доимо жанжал килиб хакорат,тухматлар билан зуравонликни касб этиб олган .3март 2020йили Ю Жураевани мархум турмуш уртоги бошчилигида экилган теракни талон тарождан колган кисмини кесганда шармандали жанжал килди ва узини ёлгиз эмаслигини билдириб мени терговчи жиянларим бор снбдаям жиянларим бор кунини курсатиб куяман каби пуписалари билан шармандали тухматлар хакоратлар этди.

Х Камбарова тухматчи,хакоратчи булсада Иишлар органида жияни Комил Убайдуллаев ишлаши рост,Снбда  яна бир жияни бор экан Кудрат Убайдуллаев шуларга ишонади шекилли узгаларни ерини хеч бир хужжатсиз хам меники деб хакикий эгаларига хакорат тухматни чегарасиз амалга оширмокда. Талон тарож ишларини хам хеч тап тортмасдан содир этган.  Ииоргани ходими  талон тарож ва хакорат, тухмат буйича берилган аризаларни урганиш буйича жавоб хатини 11март куни олиб келганда  хакорат буйича хукукбузар деб топилганини билдириб Х Камбаровани талон-тарож ишини иш материалидан чикариб ташлаган.

Нима эмиш участкавойга бу теракларни менга васият килган деб айтгани учунгина асоссиз иш материалидан чикармокда .Х Камбарова узининг талон тарож этган килмишини огзаки васият этилганини билдириб жавобгарликни бу кисмидан кутулиб колмокда ,бунга шароитни ким яратмокда саволига жавоб участка нозири деган жавоб келиб чикмокда.Орган ходимлари хар бир ишни урганганда хужжат ва далилларга таяниши конунларда белгиланганига карамай огзаки васиятнома важи  хеч бир хужжатсиз инобатга олиниб талон-тарож килган шахсни харакатларини химояламокда.

Х Камбарова бундан ташкари Исроил исмли фукарони тунги угирликда айблади кушниси Мир абдулла акани тунги дераза такиллатиб  безовта килаётганликда айблаб гувохсиз далилсиз тухмат килсада тухмат буйича жавобгарлик куйилмаяпти. Х Камбарова узи икрор булиб теракларни сотиб юборганини тан олсада участка нозири АКучкаров угирлик килмишини иш материалидан чикариб унинг огзаки васиятнома важини тасдикланмаган хужжатсиз хам инобатга олмокда.Конун далил ва исботга гувохларга таянишини четга суриб угирлик ишини четда колдирмокда шуми конуний фаолият?

Бу хотин ягона угил булган укасини жанжаллар билан бездириб уйдан бош олиб чикиб кетишга мажбур килган. Мана углини 2марта уйлантириб хам тинчимаган келинларини уриб уйидан хайдаган бу хотинни шунча килмишларини куриб хам МФЙни хам хокимлик хам чора курмайди органда ишлайдиган жиянлари хурматидан бебошликни чегараси йукмикан кани тегишли вакиллар.

Х Камбаровани ноконуний харакатлари адолатли урганилиб содир килган угирлик ишларига конун олдида жавоб беришини сурайман.Конун талаби буйича хужжат ва далиллар билан иш материали урганилсин шундагина органда ишлайдиган жиянлари билан мактанмасмиди?

Тухмат,хакорат,угирлик килишдан тийилармиди. Огзаки важ билан угирлик талон -тарож жиноятидан факатгина органда ишлайдиган жияни борлар кутулиб колиши мумкин бошкалар эмас бундай имконият конунда мавжуд эмас !..

Гулсум Тўраева

Наманган

Мана халк ер -мулк солиги,тутун солиги,электр,газ,сувуяучун пул туланади аммо “ДАРВЕШОНА”каби маросим учун пул йигилади шундок хам халк соликоар тулаяпти,инсон вафот этса албатта йул йуриги учун маблаг кетади мана гурковни рози килиш азалдан бор бу нарса конуний лаштирилди яьни кабр учун белгиланган тулов жорий этилди.

Аммо мен шу вактга кадар савобни кандайдир тулов билан амалга ошириш кандай буларкин деган савол билан расмий диний вакилларга мурожаат этган булардим ьу маросим учун пуо маблагларини кайси манбаларга асосланиб ташкил этилмокда. “Дарвешона”маросимига пул йигилсин деган хукуматни фармойиши борми ё диний мутасаддилар карори билан амалга ошириладими?

БУ каби мозордаги савобли хашар пул маблаги эвазига ташкил этилиши тугримикан?Бази бир хонадонларга шу пул туловлари огир келиши хам мумкинку. Куй суйиб ош дамлаш учун белгиланган микдорда пул йигиб ташкил этилмасдан ихтиёрий хашар ташкил этилиб келинар эдику азалдан .

Бу каби яьни кабристондаги хашар ишларига пул маблаглари йигиб ташкиллаштиргандан кура худудлардаги расмий диний вакилларимиз халк билан ёшоар билан бу каби савобли аммалларни асосои тушунтиришлар билан рагбатлантириш мумкинку. Мана шундог хам ихтиёрий тарзда савоб кутиларига пул ташлаб юрамиз энди  кабристон тозаланади деб куй,гуруч,ёг шу кабиларни хисоби учун пул йигилади хар йили буни кимларни буйруги билан жорий этилади?Бу каби савобли амалларни маблаг билан ташкил этиш шартмикан?Ундан кура диний идора ходимлари халк билан амалий  тушунтиришлар бериб мудраб ётган калбларни илм билан уйготиб ихтиёрий йуналтирса тугри булмасмиди бу каби маросимлар баьзилар учун огир келмайдими жумладан кам таьминланганлар,ишсизлар,бокувчисини йукотганлар арзимаган пул кимлар учун кунлик эхтиёжи учун заруратлигини хисоб га олишармикан.

“ДАРВЕШОНА”бу ном остида белгиланган маросим тасдигдан утганми?Ушбу маросимни диний тартиблари кайси карорда жорий этилган? Пул йигимларини кимлар жорий этмокда кайси тартибга асосан? Маросимларни жорий этиш пул йигимларини амалга ошириш кимлар томонидан ташкилаштирилиши курсатилганми мажбурийлиги кайерда белгиланган?

Динни тугри тушуниш учун савоб нима гунох нималигини англаш учун  расмий маьлумоти борлар халк билан ишлаши керак эмасми тугри расмий хужжати йук отинойилар  бор лекин расмий тасдигдан утмаганларни у бу нарсаларни ташкил этиши тугри булармикан?Хамма бирдек билимли эмаслигини инобатга олиш мухим тугри йуналтириш тушунтириш бериш учун расмийларимиз фаоллик курсатиши зарур деб биламан.

Жума намозларида  марузалар булади дегувчилар бордир аммо шуни эьтиборга олиш керакки хамма хам жума намозига бормайди,аёллар норасмий отинойиларни хисобга олмаганда саволларига жавобларни расмий диний вакиллардан ололмайди баьзи адашган ёшларни айблаймиз аммо унга салбий таьсир кай томондан келганини мулохаза килиб куришимиз керак эмасми “расмий”дин вакилларимиз худудларда факат маросим ё жума намозларида илм улашмасдан маьрифат кунлари хеч булмаганда йилда махаллаларда ишласа билимсизлик окибатида булаётган салбий холатлар камаярмиди?

Юлдуз Жўраева

Наманган

Бироқ айбдорларга жазо бериш муддати ўтиб кетганлиги сабабли ҳамда собиқ нотариус Рўзиохунова Улфатхоннинг ҳужжатларни қалбакилаштирганини ўзи тан олганлиги учун амнистия акти асосида жазодан озод қилиндилар. Натижада фуқаролик ишлари бўйича Асака ҳамда Андижон вилояти судлари мулкни қонунан менга тегишли эканлигини тасдиқлаб ҳукм ўқидилар. Бироқ ҳар сафар ҳукм ижросига навбат етиб келганда Олий суддаги судьялар адолатсизларча ҳатти-ҳаракатларни амалга ошириб уни тўхтатиб қўйишмоқда.

Олий суддаги жаноб судьяларнинг топиб олган битта-ю битта важлари бор, у ҳам бўлса, айбдорларга жазо бериш муддати ўтиб кетганлиги сабабли мулк уларники бўлиб қолаверармиш. Бу яна қанақанги аҳмоқликки, айбдорлар жазодан қочиб қутилгани билан, бироқ уларнинг ноҳақдан ўзлаштириб олган, лекин ўзгага тегишли бўлган мол-мулки нега ўз эгасига қайтарилмаслиги керак экан энди?! Аввало, мен Олий Суднинг адолатсиз ва саводсиз судьяларидан Джаборов Шуҳрат Маҳмудович ҳамда собиқ нотариус Рўзиохунова Улфатхонни жиноий жавобгарликка тортиб беришни талаб қилмаяпман. Бу ишларни керак бўлса, жиноят ишлари бўйича мутасадди суд идораси кўради. Мен у ерга ариза берганим ҳам йўқ. Аксинча, мен фуқаролик ишлари бўйича суд идорасига мурожаат қилмоқдаман.

Ҳолбуки, мен юқоридаги сабабларга кўра, Андижон вилояти Марҳамат шаҳарининг собиқ Деҳқон бозори ҳудудида жойлашган 5 (беш) хонадан иборат икки қаватли «Омад» деб номланувчи (ҳозирда Andijon region AVIA МЧЖ қарашли «Миллий ва парҳез таомлари» Милано ошхонаси) савдо дўкони ва ер участкасига бўлган мулкий ҳуқуқимни тиклаш ҳамда ўз мулкимга ўзим истаган ҳолда эгалик қилишим учун амалдаги қонунлар асосида ёрдам сўрадим.

Джаборов Шуҳрат Маҳмудович ҳеч бир асоси бўлмаган ҳолда менинг шахсий мулкимни сохталаштириб ўз номига ҳужжатлаштириб олган. Умуман олганда Бош Қомусимизнинг ёки бошқа қонунларимизнинг қайси бандида амал қилиш муддати ўтса, жиноятдан озод бўлиб яна ўша жиноят орқасидан қўлга киритган ўзганинг мол-мулки унинг қўлида қолавериши керак, деб кўрсатилган?!

Биринчидан, мен мол-мулким ноқонуний тарзда ўзлаштирилиб олинганлигидан бехабар қолганман. Акс ҳолда ўз вақтида керакли давлат органларига мурожаат қилган бўлар эдим. Хуллас, турмуш ўртоғимнинг вафотидан сўнг унинг қариндошлари у кишига, жумладан, менга ҳам тегишли бўлган хусусий мулкимизни ноқонуний равишда, яъни ҳужжатдаги менинг имзоимни нотариал идора бошлиғи билан жиноий тил бириктирган ҳолда қалбакиллаштириб ўзиники қилиб олган. Бу ишдан менинг хабарим бўлмаган. Сабаби жиноятчилар ўз қилимшларини мендан узоқ вақт мобайнида сир тутиб келганлар. Мен шу сабабли муаммони ижобий ҳал қилиш мақсадида охири Республика Прокуратураси ҳамда Олий Судга икки ярим йил давомида чексиз маротаба мурожаат қилдим.

Бироқ бу борада ҳеч қандай ижобий натижа йўқ. Масалан, мен охирги марта 12. 12. 2017 йил куни Бош Прокуратуранинг биринчи ўринбосарига ҳамда  ундан жавоб бўлмагач 30. 01. 2018 йил куни Бош Прокуратурага қайта ариза билан мурожаат қилдим. Бироқ мана орадан икки йил ўтса ҳам унга жавоб берилмаяпти. Буни қандай тушуниш мумкин, зеро, адлия органлари фуқаронинг мурожаатига ўз вақтида жавоб бермай ўзлари давлат қонуни бузсалар?

Иккинчидан, ҳозирги кундаги менинг мақсадим, ўша мол-мулкимни қайтариб олиш холос. Жиноятчиларга қарши бошқа ҳеч қандай даъвойим йўқ. Шунингдек, Джабборов Шуҳрат Маҳмудович қўлида ҳеч бир асос-ҳужжатсиз бинони қайта қурганлигини даъво қилиб 5 (беш) хонадан иборат «Омад» деб номланувчи савдо дўкони ва ер участкаси унга тегишли эканлигини қалбаки ҳужжатлар асосида амалиётга тадбиқ қилиб келмоқда.

Аслидачи, у прокуратура суриштируви ва қатор суд жараёнларида бу борада ўзини ҳақ эканлигини исботловчи бирор бир далил-ҳужжатни тақдим қила олмаган: -Гарчи, жавобгарлар савдо дўконини сотилганлигини Қ. Қорабоева 2000 йилда билган ва билиши лозим бўлган эди деб даъво муддатини қўллашни сўраган бўлсада, жавобгарлар (Джабборов Шуҳрат Маҳмудович) кўрсатмаларидан ташқари Қ. Қорабоевани 2000 йилда олди-сотди шартномаси тузилганлигини, сотилганлигидан хабардор бўлганлигини тасдиқловчи ишончли далилларни судга тақдим қила олмади. (Фуқаролик ишлари бўйича Андижон вилояти апеллация инстанция судининг ажрими 3-302-17. 28. 06. 2017 йил. 9-бет).

Шунинг учун у фуқаролик ишлари бўйича Асака туманлараро ва Андижон вилояти ҳамда Фарғона вилоят судларида чин маънода ютқазди. Натижада уч марта қайта-қайта суд менинг фойдамга ижрога рухсат берди. Лекин Ўзбекистон Республикаси Олий Судининг адолатсиз судьяларининг қўллаб-қувватлашлари билан қонуний ижролар ҳар сафар бекор қилинди. Ҳануз у менинг мулкимга эгалик қилиб келмоқда. Ҳолбуки, Марҳамат шаҳарининг собиқ Деҳқон бозори ҳудудида жойлашган 5 (беш) хонадан иборат «Омад» деб номланувчи савдо дўкони ва ер участкаси расмий ҳужжатлар асосида менга тегишли бўлганлиги учун ҳам бошқаларга ҳисобот бермасдан фойдаланишим мумкинлиги Ўзбекистон Республикаси Олий Суди Пленумининг 24.09.2004 йилдаги «Якка тартибда қурилган уйга бўлган мулк ҳуқуқи билан боғлиқ низолар бўйича суд амалиёти тўғрисидаги» қарорнинг 7-бандида «иморат солувчига унинг оила аъзолари ёки қариндошларининг уй қуришда ёрдам берганлиги фактининг ўзи уларнинг уйнинг бир қисмига бўлган мулк ҳуқуқини эътироф этиш тўғрисидаги даъвосини қаноатлантириш учун асос бўла олмаслиги» амалиётга тадбиқ қилиниши белгиланган.

Адолатсизликка чек қўядиган кимса Ўзбекистонда борми ўзи? Наҳотки, биз яна адолатсизлик олдида ўзимиз ёлғиз қолган бўлсак. Президент олиб бораётган суд ислоҳатларини адлия органлари, хусусан, суд органлари масъуллари ҳазм қила олмаяптилар.

Учинчидан, Андижон вилояти ва Марҳамат туман прокуратуралари томонидан Джаборов Шуҳрат Маҳмудович бош бўлган жиноий гуруҳ аъзолари ўз айбларини тан олганлари расмий ҳужжатларда ўз аксини топган. Буни 19. 01. 2017 йил кунги Андижон вилояти прокурорининг биринчи ўринбосари Ш. Ж. Тўхтабоевнинг қуйидаги расмий билдиришномасидаги қуйидаги маълумот ҳам тасдиқлаб турибди: -Марҳамат туман прокуратураси терговчисининг 04. 08. 2016 йилдаги (шунингдек, 18. 04. 2017 йилги 15/22-2016 сонли хати) қарори билан Марҳамат туман нотариал идораси собиқ нотариуси Рўзиохунова Улфатхон, Қорабоев Мадамин ҳамда Джаборов Шуҳратбек Маҳмудовичларнинг жавобгарликка тортиш муддати ўтиб кетганлиги боис, айблилик масаласи ҳал қилинмасдан туриб Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 64-моддаси 1-қисми, ЖПКнинг 84-моддаси 1-қисми 1-бандига асосан жиноят иши қўзғатишни рад этилган.

Мен тилга олган юқоридаги 3 (уч)та важ ўз мол-мулкимни улардан қайтиб олишим учун наҳотки етарли бўлмаса?!

Нима мен бекордан бекор куйиб-ёниб шунча сарсон бўлиб қолавераманми? Қани бу жойда адолат? Қани ҳақиқат ўзи? Бировнинг ҳақи деган муқаддас тушунча қани?! Юртимиздаги туб ўзгаришлар юз бермоқда. Зеро, ижобий томонга кескин ўзгариш вақти бўлган бир вақтда менингдек бир муштипар она ўз мулкимни ноҳақ олдириб қўйиб сарсон саргардонликда ҳақиқатни излаб юрибман. Мен адолатсизлик қурбони бўлмоқдаман!

Андижон вилояти Марҳамат тумани Қорабоғиш ҚФЙ Тошлоқ МФЙ ҳудудида яшовчи Қорабоева Қаноатхондан

тел: +998994771500.

Мана мисол вилоят дон маҳсулоти идорасини бир неча йиллар давомида қанча-қанча давлат ва халқ ризқини талон-тарож қилиб ўзининг мулкига айлантирди. Бу ўғирланган бойликлар ҳисобидан Музработ, Шеробод туманларида бир нечта хусусий корхоналар ёқилғи газ қуйиш масканларини қуриб олди.

Мисол учун вилоят дон маҳсулоти корхонасида шунча йиллар давомида кариб 500 минг тоннадан ошиқроқ дон маҳсулотларини талон-тарож қилди. Қанча ун, макарон, комбикорма маҳсулотларини, қўшни Тожикистон, Туркманистон ва Афғонистон мамлакатларига сохта ҳужжатлар орқали чиқориб соттириб пуллаб олди. Бу эркатой ҳоким қанча жиноят килса ҳам буни пишагини пишт дейдиган мард топилмайди. Аслида топилади, лекин Эркин Алимовни Танкаси махсус жиҳозланган кўринади.

Нега дейсизми?  Ҳокимнинг бир фоизича хато килган раҳбарлар қулоғини ушлаб панжара ортида ётибди. Шамол бўлмаса дарахт шохи қимилламайди, деган бир пурмаьно мақол бор халқимизга. Худди шундайким яшириб ўтиришни ҳожати йўқ. Эркинбойни танкаси республика Вазирлар Махкамасида нуфузли жойига ишлайдиган Аброл Ваҳобов жаноблари экан.

Мана қариб уч йилдирки, заҳматкаш халққа азият етказиб, тадбиркорларни қонини сўриб бойлик ортирмоқда. Мингдан зиёд ерларга шахсий ғалла экиб тадбиркорлар рўйхатига тираб шуларни ёқилги ўғитлари техника ва ишчиларидан мўмай ишлатиб қўйибди. Бу ғаллаларни уриб олиб, яна ўша қўшни мамлакатларга мўмайгина пуллаб олади.

Бир йигитга етмиш ҳунар оз дердилар қарияларимиз. Худди шундайки, буни Эркинбой чаппасига айлантириб ишламокда. Яна кунига битта ўғирликнинг йўлларини ўйлаб топмокда. Қанчадан қанча тадбиркорларни туман прокурори, ИИБ бошлиғи, суд билан тил биркитиб хонавайрон қилмокда. Музработ туманига оғайнилари номида қилиб бир нечи ўзи бор, номи йўқ корхоналарни давлатга бир тийин солиқ тўлатмай ишлатиб келмокда.

Иссиқхоналар қўйхоналар, тикув цехлари, нон цехлари, ошхона, ресторанлар, кийим-кечак, озиқ-овкат дўконлари шулар жумласидандир. Булар ҳали биз билганимиз. Билмаганимиз қанча, худо билади. Шеробод туманига 100 мингдан зиёдрок парандачилик фабрикаси.(директори угли) Ун завод, иссиқхона, гилам цехи, гуруч цехи, ёқилғи қуйиш шаҳобчаси, газ қуйиш ҳамма маркасида уч тўртта шаҳобча. Энди ёқамизни ушлаб ҳайрон коламиз? Шунча бойликни Эркинбойбачча нима қилади, қаерга олиб кетаркан?

Халк хайрон. Тошкентга 19 дона банковский домлар. Хар бирини нархи фалон минг доллар, Абу Сахийдан обруйли бойваччалар яшайдиган домлар тагидан, бир нечта кийматбахо дуконлар. Бир ресторан бир тўйхона. Мехмонхона. Умуман олганда бу ахвол биргина музработ туман ҳокими Эркинбойваччагамас, ҳамма туман хаттоки Термиз шаҳар ҳокими Исроил Худойбердиев, вилоят ҳокими Тўра Боболов ҳам бу ҳолатлардан мустасно эмас.

Умуман, Тўра Боболов ҳоким бўлганидан буён вилоят жуда оғир аҳволда десак муболага бўлмайди. Вилоятни ҳамма аҳолиси бу еб туймас ҳокимларни дастидан дод дейишмоқда? Лекин бу додлари Президентгача бориб етмаяпди. Сабаби Тошкенда ҳам буларни кучли томирлари айнан Президент атрофига ўралашиб юрибди.

Энди ўйлаб кўринг! Халкни бунча доду фарёди шикоят хатлари, бу қаллоб танкаларни ёриб Президентга албатта бормайди-да. Сурхондарё вилоятига ҳоким бўлган Тўра Боболовни иккита ишончли югурдаги бор. Биттаси, қурулишни қ ҳарфига тушунмайдиган, айни пайт сенаторлик лавозимидаги Баҳодир Кодировдир. Иккинчиси, Тўрабойни иқтисодиёт бўйича муовини Рустам Пардаевдир.

Шеробод туманига бир таниши номида тадбиркорларни мажбурлаб жуда катта кийим-кечак тўқиш фабрикаси курдириб олган. Мана ишонмасангиз сурхондарё курувчиларинг ҳамасини банк рақамини текширинг-чи, қайсисига қанча пул маблағи бор ёки ўтган? Албатта, Баҳодир Қодиров банк ракамига назар ташлаган одамни сочи тикка бўлиб кетади. Чунки бу ракамга милиярд милиярд пуллар ўтганини гувохи бўласиз.

Вилоят ҳокими муовини Рустам Пардаев тадбиркорни қабул қилиш уёкда турсин, ҳаттоки саломини алик олмайди. Чунки тадбиркор   даъво киляпди — мен азият чекиб оғайниларимдан, банкдан қарз олиб бу ишни қилдим. Нега энди ҳоким муовини ўтирган жойда пул олиш керак?

Вилоятда 2019 йилда пахта ҳосилини ўзидан 72 минг тонна пахтани вилоят ҳокими Тўра Боболов мажбурлаб қўшиб ёздиргани бутун бошли республика прокуратура, молия, статистика вакиллари томонидан конуни текшириб камомад аниқланиб шахсан президент администрасисига киритилишига карамай бирон чора кўрилмади.

Сариосиё туман ҳокими Ўктам Тўраев шунча жиноят содир этиб ҳамон ишлаб юрибди. Термиз шаҳар ҳокими Исроил Худойбердиев содир этган жиноят хатоларни адоғига етиб бўлмайди, лекин таралла бедод ишлаб ўғирликни давом эттирмокда. Бойсун туман ҳокими Денов туман ҳокими. Асқар Жураев ва Бахтиёр Ибатовларни ҳам жинояти ҳам кам эмас.

Ҳурматли президентимиз, сиз бу ҳокимларни кайси маслаҳатчиларингизни маслаҳати, кўргазмаси билан тайинлаган бўлсангиз ҳам аваламбор ўша каллоб маслахатчиларни ҳамасини танобини тортинг. Акс ҳолда, аҳвол баттардан баттар бўлиб бутун жабр халққа бўлади.

Хурматли президентимиз, биз амалдормасмиз. Биз одди фуқаронгиз. Ичимиз сизга, халкимизга ачинганидан ўз ҳаётимизни хавфга колдириб булса ҳам ёзмокдамиз. Одамларингиз келиб текширсин. Ҳамма ёзганларимиз ўз исботини топади деб ишонтирамиз.

Биргина сенатор қурувчи Боходир Кодировни очкўзлик билан эгалаб олган халқ,  давлат мулкини ҳисобласак. Ўгри тадбиркор Эркин Норкобиловни собик СНБчи полковник Нодир Тўракуловни мулкидан бойлигидан 100 чандон ортиқдир. Ахир Баҳодир Қодировни отаси Амир Олимхондек бой бўлмагандир. Буларнинг ҳаммаси халқ ва давлат мулкидир.

Ҳурматли Президент! Эркин Алимов Тўра Боболов Боходир Кодиров Исроил Худойбердиев Рустам Пардаев, Ўктам Ҳамроев, Асқар Жўраев Бахтиёр Ибатов… Бу ҳокимларни ҳаммаси бир-бирига занжир бўлиб олишган. Тўрабек Боболов ишдан олинса, жойига Бахтиёр Ибатовни тайёрлашмокда. Бой-бой бизнесмен, ўғри каллоб айрим тадбиркорлардан каттакатта долларни Ибатов йиғиб тахлаб турмоқда. Мана шулардан ҳам сизни хабардор этдик.

Вилоятдан сайланган сенатор депутатларни биргина Абдуғани Сангиновни айтмасак ҳаммаси уюштириб сайланди.Чунки бу сайланганлар вилоят ҳокими Тўрабек Боболов нима деса шуни сўзсиз бажарадиган лаганбардорларидир.

Ҳурмат билан,

Олтибой Жуманазаров

Эшмамат Тошбоев

Қодирбой Аннақулов

Тоштемир Аллаёров

Сурхондарё вилояти

Таҳририятдан: Сайтимизга келган мазкур мактуб плюрализм ва ошкоралик, раҳбарларни танқидий баҳолаш нуқтаи назаридангина чоп этиолмқода. Мақолада келтирилган иддаолар учун таҳририят жавобгар эмас. Аммо ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларидан адолатли жавоб кутамиз